Παιδί με άσθμα στο σχολείο: Τι πρέπει να γνωρίζουν γονείς και εκπαιδευτικοί

Η επιστροφή στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική αλλαγή στην καθημερινότητα κάθε παιδιού. Όταν πρόκειται για ένα παιδί με άσθμα, η σωστή προετοιμασία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Το παιδικό άσθμα μπορεί να εκδηλωθεί με βήχα, συριγμό, δύσπνοια ή αίσθημα πίεσης στο στήθος, ενώ παράγοντες όπως οι ιογενείς λοιμώξεις, η σωματική άσκηση, τα αλλεργιογόνα, ο καπνός και ο ψυχρός αέρας μπορεί να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Η σωστή συνεργασία μεταξύ γονέων, εκπαιδευτικών και παιδοπνευμονολόγου, η πρόσβαση στην απαραίτητη αγωγή και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων συμβάλλουν σημαντικά σε μια ασφαλή και ομαλή σχολική καθημερινότητα.

Παιδί με άσθμα | Ενημερώστε το σχολείο

Είναι σημαντικό οι γονείς να ενημερώσουν το σχολείο ότι το παιδί έχει άσθμα ακόμη και σε περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται σπάνια ή η νόσος είναι καλά ελεγχόμενη. Με αυτόν τον τρόπο, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να γνωρίζουν τι χρειάζεται το παιδί στην καθημερινότητά του και πώς να αντιδράσουν εάν εμφανίσει βήχα, συριγμό, δύσπνοια ή άλλη επιδείνωση των συμπτωμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις βοηθά επίσης η ύπαρξη ενός γραπτού και εξατομικευμένου σχεδίου αντιμετώπισης του άσθματος, το οποίο έχει διαμορφωθεί σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό. Σε αυτό μπορούν να αναφέρονται τα συνήθη συμπτώματα του παιδιού, οι παράγοντες που ενδέχεται να τα επιδεινώσουν, η φαρμακευτική αγωγή που έχει συστηθεί και οι ενέργειες που πρέπει να ακολουθούνται εάν παρουσιαστεί κρίση άσθματος.

Το εισπνεόμενο φάρμακο πρέπει να είναι διαθέσιμο στο σχολείο

Εάν στο παιδί έχει συνταγογραφηθεί ανακουφιστική εισπνεόμενη αγωγή για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων, είναι σημαντικό να μπορεί να έχει άμεση πρόσβαση στο φάρμακό του και κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου. Ο τρόπος με τον οποίο θα εξασφαλίζεται αυτή η πρόσβαση εξαρτάται από την ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού, τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού και τις διαδικασίες που ακολουθεί το σχολείο. Οι γονείς καλό είναι να έχουν συνεννοηθεί εκ των προτέρων με το σχολείο για το πού θα φυλάσσεται το φάρμακο και ποιος θα είναι υπεύθυνος για τη χορήγησή του όταν χρειαστεί. Στα μεγαλύτερα παιδιά, που γνωρίζουν καλά πότε και πώς πρέπει να χρησιμοποιούν την εισπνεόμενη αγωγή τους, μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη αυτονομία, πάντα σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες. Εξίσου σημαντικό είναι το παιδί να γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί σωστά την εισπνεόμενη συσκευή του. Η λανθασμένη τεχνική μπορεί να μειώσει την ποσότητα του φαρμάκου που φτάνει στους αεραγωγούς και να περιορίσει την αποτελεσματικότητά του. Για τον λόγο αυτό, η τεχνική εισπνοής πρέπει να ελέγχεται τακτικά από τον θεράποντα ιατρό και, όταν ενδείκνυται, να χρησιμοποιείται αεροθάλαμος.

Μπορεί ένα παιδί με άσθμα να συμμετέχει στη γυμναστική;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι. Ένα παιδί με άσθμα που είναι καλά ρυθμισμένο μπορεί και πρέπει να συμμετέχει στη γυμναστική. Σε ορισμένα παιδιά, η άσκηση μπορεί να προκαλέσει βήχα, συριγμό, δύσπνοια ή αίσθημα πίεσης στο στήθος. Η εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να αποφεύγει τη γυμναστική. Αντίθετα, όταν εμφανίζονται συχνά κατά τη διάρκεια ή μετά την άσκηση, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι το άσθμα δεν ελέγχεται επαρκώς και χρειάζεται επανεκτίμηση της θεραπείας. Ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού, ο παιδοπνευμονολόγος μπορεί να συστήσει συγκεκριμένη αγωγή πριν από τη σωματική δραστηριότητα. Οι οδηγίες αυτές πρέπει να είναι εξατομικευμένες και να είναι γνωστές τόσο στους γονείς όσο και στο σχολείο, ώστε το παιδί να μπορεί να συμμετέχει με ασφάλεια στις δραστηριότητές του.

Ποια συμπτώματα πρέπει να αναγνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί;

Η επιδείνωση του άσθματος δεν εκδηλώνεται πάντα με έντονο συριγμό. Σε ορισμένα παιδιά, τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να είναι ένας επίμονος βήχας, η μειωμένη αντοχή στη δραστηριότητα ή η ανάγκη να σταματούν πιο συχνά από τους συμμαθητές τους κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή της γυμναστικής. Οι εκπαιδευτικοί είναι σημαντικό να αναγνωρίζουν συμπτώματα όπως:

• επίμονος ή επαναλαμβανόμενος βήχας
• συριγμός κατά την αναπνοή
• δύσπνοια ή εμφανής δυσκολία στην αναπνοή
• αίσθημα πίεσης ή δυσφορίας στο στήθος
• ασυνήθιστη κόπωση ή δυσκολία να συνεχίσει το παιδί το παιχνίδι ή τη γυμναστική
• δυσκολία να μιλήσει με άνεση λόγω της δύσπνοιας.

Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί πρέπει να σταματήσει τη δραστηριότητα και να ακολουθηθούν οι εξατομικευμένες οδηγίες που έχουν δοθεί από τον παιδοπνευμονολόγο. Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα ή δεν υποχωρούν με την προβλεπόμενη αγωγή, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Παράγοντες που μπορεί να επιδεινώσουν το άσθμα

Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού γίνονται συχνότερες λόγω της στενής επαφής των παιδιών μεταξύ τους. Οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν έναν από τους συχνότερους παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν παρόξυνση του άσθματος στην παιδική ηλικία, με αύξηση του βήχα, του συριγμού ή της δύσπνοιας. Ωστόσο, οι εκλυτικοί παράγοντες δεν είναι ίδιοι για όλα τα παιδιά. Ανάλογα με την ευαισθησία του κάθε παιδιού, τα συμπτώματα μπορεί επίσης να επιδεινωθούν από:

• τη σωματική άσκηση,
• τη γύρη,
• τα ακάρεα της σκόνης,
• τη μούχλα,
• τον καπνό,
• τις έντονες οσμές,
• τον ψυχρό ή ξηρό αέρα.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό το άσθμα του παιδιού να είναι καλά ρυθμισμένο πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς και οι γονείς να γνωρίζουν ποιοι παράγοντες προκαλούν συχνότερα συμπτώματα στο δικό τους παιδί.

Πότε χρειάζεται επανεκτίμηση από παιδοπνευμονολόγο;

Όταν ένα παιδί με άσθμα εμφανίζει συχνά συμπτώματα στο σχολείο ή στην καθημερινότητά του, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η νόσος δεν ελέγχεται όσο καλά θα έπρεπε. Επανεκτίμηση χρειάζεται στις περιπτώσεις όπου παρουσιάζει συχνό βήχα ή συριγμό, ξυπνά τη νύχτα λόγω συμπτωμάτων, χρειάζεται συχνά ανακουφιστική αγωγή ή δυσκολεύεται να συμμετέχει στη γυμναστική και στο παιχνίδι χωρίς να λαχανιάζει ή να σταματά συχνά. Κατά την εξέταση αξιολογούνται η συχνότητα και η ένταση των συμπτωμάτων, η ανταπόκριση στη θεραπεία και η σωστή χρήση των εισπνεόμενων συσκευών. Ανάλογα με την ηλικία και τη συνεργασία του παιδιού, μπορεί επίσης να γίνει έλεγχος της αναπνευστικής λειτουργίας με σπιρομέτρηση, ώστε να εκτιμηθεί καλύτερα ο έλεγχος του άσθματος και, εφόσον χρειάζεται, να προσαρμοστεί η θεραπεία.

Παιδί με άσθμα | Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα – Ελπινίκη Καρτσιούνη

Η Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα Ελπινίκη Καρτσιούνη διαθέτει εμπειρία στη διάγνωση και παρακολούθηση του παιδικού άσθματος και των αλλεργικών παθήσεων του αναπνευστικού. Εάν το παιδί σας παρουσιάζει συχνό βήχα, συριγμό, δύσπνοια, μειωμένη αντοχή στην άσκηση ή επαναλαμβανόμενες παροξύνσεις, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο για μια ολοκληρωμένη παιδοπνευμονολογική αξιολόγηση.