Άσθμα και καλοκαιρινές διακοπές: Συμβουλές από την Παιδοπνευμονολόγο στην Αθήνα, Ελπινίκη Καρτσιούνη

Το άσθμα είναι ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος στην παιδική ηλικία. Με σωστή διάγνωση, κατάλληλη παρακολούθηση και καλή ρύθμιση, τα περισσότερα παιδιά με άσθμα μπορούν να έχουν μια φυσιολογική καθημερινότητα, να παίζουν, να αθλούνται, να ταξιδεύουν και να απολαμβάνουν τις διακοπές τους χωρίς σημαντικούς περιορισμούς. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ωστόσο, παράγοντες όπως είναι η ζέστη, η υγρασία, η γύρη, η σκόνη, ο καπνός και ο κλιματισμός μπορεί να επηρεάσουν την αναπνοή ορισμένων παιδιών. Στο άρθρο που ακολουθεί παρουσιάζονται πρακτικές συμβουλές για τους γονείς, με στόχο την καλύτερη διαχείριση του άσθματος στα παιδιά.

Πριν φύγετε για διακοπές, ελέγξτε το άσθμα

Πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές, είναι σημαντικό οι γονείς να βεβαιωθούν ότι το άσθμα του παιδιού είναι καλά ελεγχόμενο. Ένα παιδί με καλά ρυθμισμένο άσθμα συνήθως μπορεί να παίζει, να τρέχει, να κολυμπά και να κοιμάται χωρίς συχνό βήχα, συριγμό ή δύσπνοια. Αντίθετα, εάν το παιδί βήχει συχνά, κουράζεται εύκολα, εμφανίζει συμπτώματα στην άσκηση, ξυπνά τη νύχτα ή χρειάζεται επανειλημμένα ανακουφιστική αγωγή, το άσθμα μπορεί να μην είναι πλήρως ρυθμισμένο. Σε αυτή την περίπτωση, είναι προτιμότερο να προηγηθεί επικοινωνία με τον παιδοπνευμονολόγο πριν από τις διακοπές, ώστε να αξιολογηθεί αν χρειάζεται προσαρμογή της αγωγής, έλεγχος της τεχνικής των εισπνοών ή πιο συγκεκριμένες οδηγίες για το ταξίδι. Έτσι, οι γονείς μπορούν να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια και το παιδί να απολαύσει τις διακοπές του με λιγότερο κίνδυνο επιδείνωσης.

Μην διακόπτετε την αγωγή επειδή είναι καλοκαίρι

Ένα από τα συχνότερα λάθη που κάνουν οι γονείς είναι να σταματούν την αγωγή του παιδιού επειδή τα συμπτώματα έχουν μειωθεί ή επειδή «τώρα δεν έχει ιώσεις». Ωστόσο, το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση των αεραγωγών και η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντα ότι δεν χρειάζεται πλέον θεραπεία. Εάν το παιδί λαμβάνει καθημερινή αγωγή, αυτή πρέπει να συνεχίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδοπνευμονολόγου και να μην διακόπτεται αυθαίρετα. Η απότομη ή λανθασμένη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε επανεμφάνιση βήχα, συριγμού ή δύσπνοιας, ιδιαίτερα όταν το παιδί εκτεθεί σε εκλυτικούς παράγοντες όπως αλλεργιογόνα, καπνό, σκόνη, υγρασία, έντονη ζέστη ή αυξημένη σωματική δραστηριότητα. Οποιαδήποτε αλλαγή στη θεραπεία πρέπει να γίνεται μόνο μετά από συνεννόηση με τον γιατρό, ώστε το άσθμα να παραμένει καλά ελεγχόμενο και το παιδί να απολαμβάνει τις διακοπές του με ασφάλεια.

Φτιάξτε ένα μικρό «φαρμακείο άσθματος» για το ταξίδι

Πριν από κάθε ταξίδι, οι γονείς είναι σημαντικό να έχουν μαζί τους όλα τα φάρμακα που έχει συστήσει ο παιδοπνευμονολόγος για το άσθμα του παιδιού, τόσο την καθημερινή ρυθμιστική αγωγή όσο και την ανακουφιστική αγωγή για την περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων. Πριν από την αναχώρηση, καλό είναι να ελέγχεται ότι τα εισπνεόμενα φάρμακα δεν έχουν λήξει και ότι η ποσότητά τους επαρκεί για όλη τη διάρκεια των διακοπών. Εάν το παιδί χρησιμοποιεί αεροθάλαμο, πρέπει να μεταφέρεται μαζί με τα φάρμακα καθώς βοηθά στη σωστή χορήγηση της εισπνεόμενης αγωγής, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά. Η ανακουφιστική αγωγή πρέπει να βρίσκεται πάντα σε σημείο με άμεση πρόσβαση και όχι σε αποθηκευμένη βαλίτσα. Έτσι, εάν το παιδί εμφανίσει βήχα, συριγμό ή δυσκολία στην αναπνοή, οι γονείς μπορούν να εφαρμόσουν έγκαιρα τις οδηγίες που έχουν λάβει από τον γιατρό.

Ζητήστε από τον γιατρό γραπτές οδηγίες

Ένα γραπτό πλάνο δράσης για το άσθμα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στις διακοπές, ειδικά όταν η οικογένεια βρίσκεται μακριά από το συνηθισμένο ιατρικό της περιβάλλον. Περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες για την καθημερινή αγωγή του παιδιού αλλά και για το τι πρέπει να κάνουν οι γονείς αν εμφανιστούν συμπτώματα, όπως βήχας, συριγμός ή δυσκολία στην αναπνοή. Με αυτόν τον τρόπο, οι γονείς μπορούν να αντιδράσουν πιο ψύχραιμα και οργανωμένα σε περίπτωση επιδείνωσης του άσθματος. Ιδανικά, καλό είναι να έχει δοθεί πριν από το ταξίδι και να είναι γνωστό και σε άλλα άτομα που μπορεί να φροντίσουν το παιδί, όπως παππούδες, συνοδοί ή υπεύθυνοι κατασκήνωσης.

Προσοχή στη ζέστη και την υγρασία

Η υψηλή θερμοκρασία και η αυξημένη υγρασία μπορεί να δυσκολέψουν την αναπνοή ορισμένων παιδιών με άσθμα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με έντονο παιχνίδι ή παραμονή για πολλή ώρα σε εξωτερικούς χώρους. Τις πολύ ζεστές ημέρες, το παιδί μπορεί να κουράζεται πιο εύκολα, να λαχανιάζει περισσότερο, να βήχει ή να αισθάνεται δυσκολία στην αναπνοή. Για τον λόγο αυτό, είναι προτιμότερο οι πιο έντονες δραστηριότητες να γίνονται νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη. Τα συχνά διαλείμματα, η παραμονή σε σκιερό ή δροσερό χώρο και η επαρκής ενυδάτωση βοηθούν το παιδί να συμμετέχει στο παιχνίδι με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Ελέγξτε το περιβάλλον στο εξοχικό ή στο ξενοδοχείο

Στις διακοπές το παιδί μπορεί να εκτεθεί σε νέους παράγοντες που ερεθίζουν το αναπνευστικό. Δωμάτια που έχουν μείνει κλειστά για καιρό, εξοχικά σπίτια με υγρασία ή χώροι με σκόνη και μούχλα μπορεί σε ορισμένα παιδιά με άσθμα, να προκαλέσουν βήχα, συριγμό ή δυσκολία στην αναπνοή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχουν παλιά στρώματα, βαριά υφάσματα, χαλιά, μοκέτες, κουρτίνες ή έντονη μυρωδιά υγρασίας, κυρίως σε παιδιά με ιστορικό αλλεργίας. Πριν εγκατασταθεί η οικογένεια, είναι χρήσιμο να αερίζεται καλά ο χώρος, να αποφεύγονται δωμάτια με εμφανή υγρασία ή μούχλα και όπου είναι εφικτό, να περιορίζεται η επαφή του παιδιού με επιφάνειες που συγκρατούν πολλή σκόνη.

Ο κλιματισμός μπορεί να χρησιμοποιείται, αλλά με σωστό τρόπο. Καλό είναι να αποφεύγονται οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, οι απότομες εναλλαγές ζέστης και ψύχους και η απευθείας ροή κρύου αέρα προς το παιδί, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Πριν από τη χρήση, οι γονείς καλό είναι να βεβαιώνονται ότι τα φίλτρα είναι καθαρά και ότι η συσκευή έχει συντηρηθεί, καθώς ένα κακοσυντηρημένο κλιματιστικό μπορεί να διασπείρει σκόνη, μούχλα ή άλλους ερεθιστικούς παράγοντες στον αέρα.

Άσκηση και κολύμπι: Να τα αποφεύγει το παιδί;

Ένα παιδί με άσθμα δεν χρειάζεται να αποφεύγει την άσκηση, το παιχνίδι ή το κολύμπι, εκτός εάν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική οδηγία. Αντίθετα, όταν το άσθμα είναι καλά ελεγχόμενο η σωματική δραστηριότητα είναι σημαντική για τη φυσική κατάσταση, την ανάπτυξη και την ψυχολογία του παιδιού. Οι γονείς είναι χρήσιμο να παρατηρούν πώς ανταποκρίνεται το παιδί στην άσκηση. Εάν βήχει συχνά όταν τρέχει, εμφανίζει συριγμό μετά τη δραστηριότητα, κουράζεται εύκολα, σταματά πιο γρήγορα από τους συνομηλίκους του ή χρειάζεται συχνά ανακουφιστική αγωγή, είναι πιθανό το άσθμα να μην είναι επαρκώς ρυθμισμένο ή να υπάρχει βρογχόσπασμος που σχετίζεται με την άσκηση. Στην παραλία, καλό είναι να αποφεύγεται το έντονο παιχνίδι τις ώρες με πολλή ζέστη ή αμέσως μετά το φαγητό. Τα συχνά διαλείμματα, η επαρκής ενυδάτωση και η αποφυγή υπερβολικής κόπωσης βοηθούν το παιδί να απολαύσει το κολύμπι και τις καλοκαιρινές δραστηριότητες με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Γνωρίστε την Παιδοπνευμονολόγο στην Αθήνα, Δρ. Ελπινίκη Καρτσιούνη

Η Δρ. Ελπινίκη Καρτσιούνη είναι Παιδίατρος – Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα, με εξειδίκευση στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος των παιδιών, όπως το βρογχικό άσθμα, οι αλλεργίες, ο χρόνιος βήχας, οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις και οι διαταραχές ύπνου που σχετίζονται με την αναπνοή.

Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος δύο μεταπτυχιακών τίτλων από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην Κλινική Παιδιατρική και Νοσηλευτική Έρευνα και στην Παιδιατρική Πνευμονολογία. Έχει μετεκπαιδευθεί στην Παιδοπνευμονολογία και Παιδοαλλεργιολογία στη Γ΄Πανεπιστημιακή Παιδιατρική Κλινική του Νοσοκομείου “Αττικόν”, όπου συμμετείχε ενεργά σε κλινικά και ερευνητικά προγράμματα.

Είναι μέλος της Ελληνικής Παιδοπνευμονολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Παιδοαλλεργιολογικής Εταιρείας και της European Respiratory Society. Με επιστημονική κατάρτιση, εμπειρία και ανθρώπινη προσέγγιση, προσφέρει εξατομικευμένη φροντίδα σε παιδιά και εφήβους με αναπνευστικά και αλλεργικά προβλήματα.

Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα | Επικοινωνήστε μαζί μας

Το άσθμα δεν πρέπει να στερεί από το παιδί τη χαρά των καλοκαιρινών διακοπών, του παιχνιδιού και της θάλασσας. Με σωστή ρύθμιση, κατάλληλη προετοιμασία και σαφείς οδηγίες, τα περισσότερα παιδιά με άσθμα μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια στις καθημερινές και καλοκαιρινές τους δραστηριότητες. Εάν το παιδί σας έχει διαγνωστεί με άσθμα ή παρουσιάζει συμπτώματα όπως επίμονο βήχα, συριγμό, δύσπνοια, νυχτερινό βήχα ή εύκολη κόπωση στην άσκηση, η αξιολόγηση από εξειδικευμένο παιδοπνευμονολόγο μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά. Επικοινωνήστε με το ιατρείο της Δρ. Ελπινίκης Καρτσιούνη στην Αθήνα και προγραμματίστε μια ολοκληρωμένη παιδοπνευμονολογική εκτίμηση.