Ιώσεις στον παιδικό σταθμό: Πότε θα πρέπει να ανησυχούμε;

Οι ιώσεις στον παιδικό σταθμό είναι ιδιαίτερα συχνές, κυρίως κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες. Η καθημερινή επαφή των μικρών παιδιών σε κλειστούς χώρους διευκολύνει τη μετάδοση των ιών του αναπνευστικού, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται συχνά καταρροή, βήχας, πυρετός, πονόλαιμος και συριγμός. Ιδιαίτερα κατά τον πρώτο χρόνο στον βρεφονηπιακό ή παιδικό σταθμό, οι λοιμώξεις μπορεί να διαδέχονται η μία την άλλη και οι γονείς να αισθάνονται ότι το παιδί είναι συνεχώς άρρωστο. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για απλές ιογενείς λοιμώξεις που υποχωρούν χωρίς επιπλοκές. Υπάρχουν όμως ορισμένα συμπτώματα και χαρακτηριστικά των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων που χρειάζονται παιδιατρική ή παιδοπνευμονολογική αξιολόγηση.

Γιατί οι ιώσεις είναι τόσο συχνές στον παιδικό σταθμό;

Η έναρξη του παιδικού σταθμού αυξάνει σημαντικά την καθημερινή έκθεση του παιδιού σε ιούς του αναπνευστικού, καθώς έρχεται σε στενή επαφή με πολλά άλλα παιδιά. Η παραμονή σε κλειστούς χώρους, η κοινή χρήση παιχνιδιών και αντικειμένων και η συχνή επαφή των χεριών με τη μύτη, το στόμα και τα μάτια διευκολύνουν τη μετάδοση των ιογενών λοιμώξεων. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες ή τον πρώτο χρόνο φοίτησης, είναι συχνό να εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα επεισόδια καταρροής, βήχα, πυρετού ή πονόλαιμου. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί έχει «χαμηλό ανοσοποιητικό», αλλά συχνά αντανακλά την αυξημένη έκθεσή του σε διαφορετικούς ιούς. Επιπλέον, ο βήχας και η καταρροή μπορεί να επιμένουν για αρκετές ημέρες μετά την οξεία φάση μιας ίωσης. Έτσι, μια νέα λοίμωξη μπορεί να ξεκινήσει πριν έχουν υποχωρήσει πλήρως τα συμπτώματα της προηγούμενης, δημιουργώντας στους γονείς την εντύπωση ότι το παιδί είναι συνεχώς άρρωστο.

Ποια συμπτώματα προκαλούν συνήθως οι ιώσεις;

Οι περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού προκαλούν καταρροή ή ρινική συμφόρηση, βήχα, πονόλαιμο, βράγχος φωνής και, σε αρκετές περιπτώσεις, πυρετό. Ανάλογα με τον ιό και την ηλικία του παιδιού, μπορεί επίσης να εμφανιστούν μειωμένη όρεξη, κόπωση, ευερεθιστότητα ή γενικότερη αδιαθεσία. Στις περισσότερες απλές ιώσεις, τα συμπτώματα υποχωρούν σταδιακά. Ο πυρετός συνήθως διαρκεί λιγότερο, ενώ η καταρροή και ιδιαίτερα ο βήχας μπορεί να επιμένουν για αρκετές ημέρες μετά την οξεία φάση της λοίμωξης. Για τον λόγο αυτό, ένας βήχας που συνεχίζεται ενώ το παιδί κατά τα άλλα βελτιώνεται δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εμφανιστεί κάποια επιπλοκή. Μεγαλύτερη σημασία από τη διάρκεια ενός μεμονωμένου συμπτώματος έχει η συνολική κλινική εικόνα του παιδιού. Όταν καταναλώνει επαρκή υγρά, είναι δραστήριο, παίζει και παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση, η πορεία είναι συνήθως καθησυχαστική. Αντίθετα, η επιδείνωση της γενικής κατάστασης ή η εμφάνιση νέων συμπτωμάτων χρειάζεται επανεκτίμηση.

Πότε ο πυρετός χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή;

Ο πυρετός αποτελεί συχνό σύμπτωμα των ιογενών λοιμώξεων, όμως το ύψος της θερμοκρασίας από μόνο του δεν καθορίζει τη βαρύτητα της λοίμωξης. Για την αξιολόγηση μεγαλύτερη σημασία έχουν η ηλικία του παιδιού, η διάρκεια του πυρετού, τα συμπτώματα που τον συνοδεύουν και κυρίως η γενική του κατάσταση του παιδιού. Παιδιατρική εκτίμηση χρειάζεται στις περιπτώσεις όπου ο πυρετός επιμένει για αρκετές ημέρες, όταν το παιδί παρουσιάζει επιδείνωση αντί για σταδιακή βελτίωση ή όταν ο πυρετός υποχωρεί και στη συνέχεια επανεμφανίζεται, ιδιαίτερα εάν συνοδεύεται από νέα συμπτώματα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα πολύ μικρά βρέφη. Σε βρέφος μικρότερο των τριών μηνών, θερμοκρασία 38°C ή υψηλότερη χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση ακόμη και αν το βρέφος φαίνεται κατά τα άλλα καλά.

Πότε πρέπει να ανησυχούμε για την αναπνοή του παιδιού;

Η δυσκολία στην αναπνοή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προειδοποιητικά σημάδια κατά τη διάρκεια μιας ίωσης. Άμεση παιδιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν το παιδί αναπνέει πολύ γρήγορα ή με εμφανή προσπάθεια, παρουσιάζει έντονες εισολκές στο θώρακα, δυσκολεύεται να μιλήσει ή να κλάψει λόγω δύσπνοιας, εμφανίζει κυάνωση στα χείλη ή στο πρόσωπο ή είναι ασυνήθιστα υπνηλικό και λιγότερο ανταποκρινόμενο. Σε ορισμένα παιδιά, μια ιογενής λοίμωξη μπορεί να συνοδεύεται από συριγμό, δηλαδή έναν χαρακτηριστικό μουσικό ήχο που ακούγεται κυρίως κατά την εκπνοή. Στα βρέφη ο συριγμός μπορεί να εμφανιστεί στο πλαίσιο βρογχιολίτιδας, ενώ στα μεγαλύτερα παιδιά τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται σε κάθε ίωση, μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση για βρογχική υπεραντιδραστικότητα ή άσθμα.

Ποια άλλα συμπτώματα αποτελούν προειδοποιητικά σημεία;

Εκτός από τη δυσκολία στην αναπνοή, οι γονείς πρέπει να παρακολουθούν τη γενική κατάσταση του παιδιού και την πρόσληψη υγρών. Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν εμφανίζονται:

• Σημεία αφυδάτωσης, όπως αισθητά μειωμένη ούρηση, ξηροστομία, απουσία δακρύων κατά το κλάμα ή δυσκολία στη λήψη υγρών.
• Ασυνήθιστη υπνηλία ή νωθρότητα, με το παιδί να είναι λιγότερο δραστήριο ή λιγότερο ανταποκρινόμενο από το συνηθισμένο.
• Επανειλημμένοι έμετοι, ιδιαίτερα όταν δυσκολεύουν την επαρκή ενυδάτωση του παιδιού.
• Έντονος ή επίμονος πόνος που δεν υποχωρεί ή επιδεινώνεται.
• Επανεμφάνιση του πυρετού μετά από ένα διάστημα βελτίωσης.
• Επιδείνωση του βήχα ή της γενικής κατάστασης, ενώ το παιδί είχε αρχικά αρχίσει να αναρρώνει.

Πότε μπορεί να επιστρέψει το παιδί στον παιδικό σταθμό;

Ένα απλό συνάχι ή ένας ήπιος βήχας χωρίς πυρετό δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το παιδί πρέπει να παραμένει στο σπίτι εφόσον η γενική του κατάσταση είναι καλή, τρώει και πίνει ικανοποιητικά και μπορεί να συμμετέχει κανονικά στις δραστηριότητες του παιδικού σταθμού. Ωστόσο στις περιπτώσεις όπου το παιδί έχει πυρετό ή η γενική του κατάσταση δεν είναι καλή, είναι προτιμότερο να παραμένει στο σπίτι μέχρι να αναρρώσει. Η επιστροφή στον παιδικό σταθμό μπορεί συνήθως να γίνει όταν έχει παραμείνει απύρετο για τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς τη χρήση αντιπυρετικών, αισθάνεται καλύτερα και είναι σε θέση να συμμετέχει κανονικά στις καθημερινές δραστηριότητες. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι ειδικότερες οδηγίες του παιδικού σταθμού, καθώς και τυχόν συστάσεις του παιδιάτρου ανάλογα με τη λοίμωξη και την κλινική εικόνα του παιδιού.

Ιώσεις στον παιδικό σταθμό | Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα – Ελπινίκη Καρτσιούνη

Οι συχνές ιώσεις στον παιδικό σταθμό είναι αναμενόμενες, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια της προσχολικής ηλικίας. Όταν όμως συνοδεύονται από επίμονο ή επαναλαμβανόμενο βήχα, συριγμό, δύσπνοια ή συχνές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, είναι σημαντικό να αξιολογείται εάν υπάρχει κάποιος υποκείμενος αναπνευστικός παράγοντας που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Η Παιδοπνευμονολόγος στην Αθήνα, Ελπινίκη Καρτσιούνη, διαθέτει εμπειρία στη διερεύνηση του χρόνιου και υποτροπιάζοντος βήχα, του συριγμού, του παιδικού άσθματος και των επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων του αναπνευστικού. Εάν τα συμπτώματα του παιδιού επιμένουν, επαναλαμβάνονται συχνά ή επηρεάζουν την καθημερινότητά του, επικοινωνήστε με το ιατρείο για εξατομικευμένη παιδοπνευμονολογική αξιολόγηση.